Projeler ile ilgili yeni gelişmeleri DUYURULAR linkinden takip edebilirsiniz

Genişleme Sürecinde Türkiye - AB İlişkileri

Avrupa Komisyonu'nun genişlemeye ilişkin stratejisine esas teşkil etmek üzere hazırladığı öneriler, 16 Temmuz 1997 tarihinde 'Gündem 2000' başlıklı bir raporda açıklanmıştır. Raporda ODAÜ ile Kıbrıs’ın iki dalga şeklinde 2000'li yıllarda AB'ne tam üye olmaları öngörülmüştür. Aday ülkelerin değerlendirilmesinde kıstas olarak alınanKopenhagkriterlerine göre;

1. Siyasi kriterler:Aday ülke, demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan hakları, azınlıklara saygı ve azınlıkların korunmasının güvence altına alındığı istikrarlı bir kurumsal yapıya sahip olmalıdır.

2. Ekonomik kriterler:Aday ülkede işleyen bir piyasa ekonomisi ve AB içinde rekabetçi baskı ve piyasa güçleriyle başa çıkabilme kapasitesine sahip olmalıdır.

3. Topluluk Müktesebatının Kabulü:Aday ülke, siyasi, ekonomik ve parasal birlik amaçlarına uyum dahil olmak üzere, AB mevzuatını üstlenebilme ve uygulayabilme kapasitesine sahip olmalıdır.

Genişleme sürecinin birinci dalgasında, kriterlere en fazla uyum gösterebilme yeteneğine sahip olduğu değerlendirilen, Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Slovenya ve Estonya, söz konusu kriterlere göre daha geri bir durumda bulunan ikinci dalgada ise Slovak Cumhuriyeti, Litvanya, Letonya, Bulgaristan ve Romanya yer almıştır. Kıbrıs da daha önce alınan bir kararla sözkonusu genişlemenin içine dahil edilmiştir. Daha sonra bu dalgalı sistem bırakılmış ve tüm aday ülkeleri kapsayan tek bir çerçeve oluşturulmuştur. Türkiye ise ekonomik ve siyasi alanlarda gerçekleştirmesi gereken reformlar nedeniyle bu genişleme kapsamına alınamamıştır.

Tavsiye Kararı, 6 Ekim 2004 tarihinde, Avrupa Komisyonu Türkiye’ye ilişkin 2004 yılı İlerleme Raporu’nun yanı sıra İlerleme Raporu'na dayanarak, Türkiye'de hazırlık aşamasında olan bazı temel mevzuat çalışmalarının tamamlanması koşuluyla Türkiye ile müzakerelere başlanmasını Avrupa Konseyi’ne tavsiye etti. Türkiye’nin üyeliğinin gerek AB gerekse Türkiye üzerindeki etkilerini inceleyen bir“Türkiye’nin Üyeliği Perspektifinden Kaynaklanan Hususlar”isimli rapor da aynı tarihte yayınlandı.

2004 yılının Aralık ayında Brüksel'deki AB Konseyi Zirvesi'nde, Konsey, 2004 yılı İlerleme raporu ve tavsiyesi ışığında, Komisyon tarafından belirlenen altı başlık altındaki hukuksal düzenlemeyi yürürlüğe koyması şartıyla Türkiye'nin, Kopenhag siyasi kriterlerini katılım müzakerelerine başlamak açısından yeterli ölçüde karşıladığına karar verdi. AB Konseyi, Komisyon'u, 23. paragraf temelinde Türkiye'yle müzakerelerin çerçevesi hakkında bir öneri sunmaya davet etti. 3 Ekim 2005 tarihinde müzakereleri açmak üzere, Konsey'i bu müzakere çerçevesi üzerinde anlaşma sağlamaya çağırdı.

Söz konusu Avrupa Birliği Konseyi Zirvesi sonrasında 17 Aralık Sonuç Bildirgesi yayımlandı.

Taslak Müzakere Çerçeve Belgesi, 29 Haziran 2005'te Avrupa Konseyi'nin talebi üzerine Avrupa Komisyonu, AB üyesi devletlere Türkiye ile başlatılacak katılım müzakerelerinin çerçevesini çizen ve titizlikle hazırlanan bir müzakere çerçeve belge taslağı sundu. Bu belge, Avrupa Konseyi'nin 17 Haziran 2005'te teyit ettiği, Konsey'in Aralık 2004'te açıkladığı sonuç bildirgesiyle uyumlu katılım müzakereleri için gerekli yol gösterici ilke ve usulleri belirliyor. Müzakere çerçeve belgesinin, müzakereler başlamadan önce üye devletlerce onaylanması gerekiyor.