 |
|
ANASAYFA --------------------------
Tekstil Sanayi
|
ÇIRÇIR SANAYİ
İPLİK SANAYİ
DOKUMA SANAYİ
BOYA, APRE, BASKI ve
TEKSTİL TERBİYE SANAYİ
TUĞLA ve KİREMİT SANAYİ
DERİ SANAYİ
METAL EŞYA ve
TEÇHİZAT SANAYİ
KABLO ve ÇİVİ SANAYİ
MERMER SANAYİ
ÇİMENTO, BETON ve BETON BORU
SANAYİ
YEM SANAYİ:
UN SANAYİ
MEYVE SUYU ve MEŞRUBAT
SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ SANAYİ
KURUYEMİŞ ve BAHARAT SANAYİ
KİMYA, PETROL,
KAUÇUK ve PLASTİK ÜRÜNLERİ SANAYİ
ORMAN ÜRÜNLERİ ve MOBİLYA
SANAYİ
|
|
2006 Copyright T.C. DENİZLİ
VALİLİĞİ |
karşılaması yönünden oluşmuştur. 
geçilmiş, böylece dokuma sanayiinde tesis sayısı hızla artmıştır. Günümüzde, özellikle son yıllarda
konfeksiyon ihracatının devletçe teşvik edilmesiyle birlikte, Denizli
dokuma sanayii konfeksiyon üretimine de yönelmiş, bir taraftan yalnızca
konfeksiyon üretimi yeni fabrikalar kurulurken bunların peşisıra iplik ve
dokuma fabrikaları da yenileme yatırımlarına hız vermişlerdir. 
T.Cebesoy'a göre: “Türk ekonomisinin 1980 yıllarından itibaren dışarı
açılmasında ve ihracata dayalı bir politika izlemesindeki en büyük pay
şüphesiz tekstil sektörüne aittir. İşgücü, hammadde kaynaklarının niteliği
ve bolluğu, dışsatım pazarlarına olan yakınlık ve AB'nin ayrıcalıklı
ticaret ortağı gibi nedenler tekstil ve konfeksiyon sektörünün ülke
ekonomisine sağladığı katma değer bakımından lider konumuna getirmiştir.
Çırçır sanayii,
dokuma sektörünün birinci aşamasını meydana getiren temel bir sanayi
koludur. Denizli'de motor gücüyle çalışan ilk büyük çırçır fabrikası 1950
yılında bir kooperatif işletmesi olarak kurulmuştur. Sonraki yıllarda
(1962 ve 1968'de) özel sektör eliyle 2 çırçır fabrikası daha faaliyete
geçmiştir.13970'li yıllardan itibaren Denizli'de dokuma ve
iplik sanayiinin gelişmesine paralel olarak 1974 ve 1977 yıllarında da iki
çırçır fabrikası kurulmuş, 1985 tarihinde bir tesis daha işletmeye
açılmıştır. Bu tesislerin yıllık kapasitesi 150.000 tonun üzerindedir. 
Balyalanmış prese pamuğun fabrikaya girişi ile başlayıp burada pamuk
elyafının harmanlanması, açılıp temizlenmesi, taranması, bükülerek ipliğe
dönüştürülmesi gibi safhaları içerir. Denizli'de iplik üretimi dokuma ve
terbiye işlemlerinin bir arada yapıldığı entegre fabrikalarda
gerçekleştirildiği gibi, ayrı tesislerde de yapılabilmektedir. Denizli'de
1940'lı yıllarda kurulan Sümerbank İplik Fabrikasından sonra, 1949 yılında
Sümerbank İzmir Basma Sanayi Müessesesine bağlı, Denizli fabrikasının
temeli atılmış, 1953'te iplik üretmeye
başlamıştır. Fabrika 1960'tan
itibaren ham bez üretimini de gerçekleştirerek entegre bir tesis haline
gelmiştir. Denizli'de özel sektör tarafından işletmeye açılan ilk iplik
tesisi Göveçlik İplik fabrikasıdır. Yurt dışında çalışan işçilerin
katkılarıyla bir işçi şirketi olarak 1975 yılında da üretime başlamıştır.
1986-1987 ve 1991 yılında da özel sektöre ait ileri teknoloji kullanan,
yüksek kapasiteli, modern iplik fabrikaları kurulmuştur. Bu tesisler,
Denizli tekstil sanayiinin dokuma öncesine ait önemli bir bölümünü
oluştururlar. 
Babadağ, Kızılcabölük ve
Denizli başta olmak üzere, küçük ve orta işletmelerden büyük sanayii
kuruluşlarına kadar çok sayıda işletme faaliyet göstermektedir.Denizli ve
çevresinde dokumacılık 1950'lere kadar geleneksel bir el sanatı şeklinde
sürmüş, 2. Dünya Savaşı'ndan sonra 1970'li yıllara kadar dokuma sanayiinde
önemli bir değişim süreci yaşanmıştır. Fabrikasyon ham bez üretimine 1953
yılında kurulan Sümerbank bez fabrikası ile geçilmiş, bu tesisin açılması
yörede dokuma sanayiinin canlanmasında etkili olmuştur. 1950-1970 yılları
arasında sanayiinin kurulması gibi ön koşulların gerçekleştirilmesinden
sonra 1970'lerden itibaren devlet teşviklerinin de katkısıyla dokuma
sanayiinde belli bir sıçrama meydana gelmiştir. 1970-1980 yılları arasında
ve daha sonraki yıllarda çok sayıda dokuma tesisi kurulmuştur. Ancak bu
tesisler son yıllarda konfeksiyon ihracatına da yönelmişler, büyüyerek
üretim kapasitelerini ve çeşitlerini artırmışlardır. 
Denizli sanayiinde gelişmiş bulunan dokuma sektöründe ham pamuğun
fabrikaya girişi ile başlayan ve çeşitli türevlerde nihai ürün olarak
piyasaya sürülmesine kadar devam eden değişik üretim kademeleri
bulunmaktadır. Denizli'de bulunan dokuma tesisleri genellikle pazarda özel
bir talebi bulunan havlu ve çarşaflık ile ham bez dokuyan orta ölçekli
tesislerdir. Bu tesislerin bir bölümü başka firmalara üretim yaparken,
çözgü, haşıl, kasarlama gibi dokuma öncesi işlemler ayrı tesislerde de
yapılabilmektedir. Bunun yanında örgütlü sektörün de entegre dokuma
sanayii tesisleri de bulunmaktadır.
Denizli'de
ilk tuğla fabrikası 1966 yılında kurulmuş, bunu 1967 yılında ikinci tuğla
ve
kiremit fabrikasının kurulması izlemiştir. Yörede tuğla ve kiremit
talebinin artmasına bağlı olarak 3.Üncü tuğla fabrikası 1973 yılında
hizmete girmiştir. Denizli'de 1988 yılında da bir diğer tuğla fabrikası
faaliyete başlamıştır. Bu fabrikalar gerek Denizli çevresinde, gerekse
1985 yılından sonra turizm sektöründe ikincil konut, otel ve motel gibi
turistik tesis yapımının hız kazanmasına bağlı olarak özellikle Antalya
çevresindeki kıyı kuşağında inşaat malzemesi kullanım alanlarına yönelik
olarak
üretim yapmaktadır.
yıtlarına göre ilde 100'ün
üzerinde tabakhane bulunmakta, Türkiye'nin kösele ihtiyacının %90'a yakın
kısmı
buralarda üretilmektedir. Ayakkabı sanayiinin ana hammaddesi olan
kösele, bu yönü ile ele alındığında Denizli Deri sektöründe büyük bir
öneme sahip olduğu görülür. Ortaçağda Ahi Kaysar'ın Debbağlık mesleğini
Acıpayam'ın Yeşilyuva köyünde başlattığı ve bu tabakhanelerin Cumhuriyet
dönemine kadar çalıştığı bilinmektedir. 1930'lu yıllarda debbağlık,
Denizli merkezine 2 km. mesafede tabakhane sitesinde, o günün en modern
teknolojileri ile faaliyet göstermeye başlamıştı. Günümüzde 129 esnafın
faaliyet gösterdiği Tabakhane
sitesinde, modern teknolojinin uygulama ve
uyarlamasına yönelik KOSGEB'in desteklediği Deri Ortak Kullanım
Ünitesi'nin kurulması fizibilite ve proje çalışmaları sonuçlandırılarak,
makine donanım ve teçhizatın ihalesi gerçekleştirilmiştir. Deri Ortak
Kullanım Atölyesi'nin Mayıs/1998 tarihinde faaliyete geçirilmesi için
çalışmalar sürdürülmekte ve bunun sonucunda Türkiye'nin kösele ihtiyacının
%65-70'ini karşılayan tabakhanelerin standart ve kaliteli üretim yapmaları
gerçekleşecektir. Aynı zamanda ayakkabı ve deri konfeksiyon imalatçılarını
önemli yönde etkilemesi hedeflenmektedir. Deri Ortak Kullanım Atölyesi
donanım ve teçhizatı, yer seçimi kesinleşen Deri Organize Bölgesine
kolayca nakledilebilecek makine ve teçhizattan oluşmaktadır. 
Denizli sanayiinde dokuma, giyim eşyası ve deri sanayii sektöründen sonra
tesis sayısı bakımından en önemli yeri metal eşya, makine ve teçhizat
sanayii almaktadır. Bu sektör, tesislerin kuruluşları açısından yeni
olmakla birlikte, günümüzde çok hızlı gelişmesiyle dikkat çekmektedir.
Denizli'de metal eşya, makine ve teçhizat sanayiinin ortaya çıkışı ve
gelişimi gözönüne alındığında, bu sektörün özellikle 1970'li yıllardan
itibaren kurulmaya başladığı ve 20-28 yıllık bir geçmişi olduğu görülür.
Metal
eşya, makine ve teçhizat sanayiinin bir alt kolunu oluşturan kablo ve çivi
sanayii alanında Denizli'de 10 sanayi kuruluşu bulunmaktadır. Bu
kuruluşlardan 2'si çivi diğerleri ise değişik türde elektrik
kablosu
üreten tesislerden oluşmaktadır. Denizli'de elektrik kablosu üretimi 1968
yılında kurulan kablo fabrikası ile başlamıştır. 
Balıkesir'den sonra Türkiye'nin ikinci büyük mermer ve traverten
yatakları, Denizli ilindedir. 1979 yılında ilk tesisin kurulmasıyla
faaliyete başlayan mermer sanayii, daha sonraki yıllarda da gelişmesini
sürdürmüştür. 1983 yılında kurulan 2. mermer tesisinin ardından 1986'da 3
yeni fabrika daha işletmeye açılmıştır. Halen 3 adedi Organize Sanayii
Bölgesi'nde olmak üzere, büyük kapasitede 10 fabrika üretim yapmaktadır.
Kuruluşların mermer kesme ve
şekillendirme çalışmaları yaptığı bu sanayi
kolunda, yaklaşık olarak yılda 1.000.000 m 2 mermer ve traverten levha,
250.000 m 2 mermer fayans üretilmektedir. Uluslar arası düzeyde ileri
teknoloji kullanan bu tesisler, yurtiçi talebin ötesinde 5 kıtaya ihracat
yapmaktadırlar. 
Taşa
ve toprağa dayalı sanayiinde yer alan en önemli sanayilerinden biri 1987
yılında faaliyete geçmiş olan Denizli Çimento fabrikasıdır. Ayrıca beton
ve beton boru sanayi kolunda Denizli'de dört işletme bulunmaktadır. 1972
yılında bir işçi şirketi olarak kurulan beton boru fabrikasında yılda,
yaklaşık olarak 50.000 adet beton boru üretimi gerçekleştirilmektedir.
Ulaşabilen en eski kaynaklarda Denizli'de Cumhuriyet döneminin
başlangıcında gıda sanayiinin diğer sektörlere göre ön sırada yer aldığı
anlaşılmaktadır. Dr. Kemal Şakir 1927 yılında basılan ve Osmanlıca yazılan
kitabında, Denizli'de 13 un fabrikasının bulunduğunu belir3tmektedir.
Denizli'de gıda sanayii alanında ilk kurulan tesisler un fabrikalarıdır.
Günümüzde varolan teknolojiyi kullanarak un üretimini gerçekleştiren
fabrika sayısı 3'tür. Bunlardan birisi 1921 yılında kurulmuş olup, modern
sanayi kapsamında Denizli'de kurulan ilk fabrikadır. Diğer un fabrikaları
ise 1958 ve 1976 yılında kurulmuştur. Sözkonusu üç fabrika yılda yaklaşık
olarak 100.000 ton üretim kapasitesiyle Denizli ve çevresinin un
gereksinimini karşılamaktadır.
İlimizde üzüm üretimi son derece gelişmiş olup, özellikle Çal, Bekilli,
Güney, Honaz ve Çivril
İlçelerinde yetiştirilen üzümlerin bir kısmı
çerezlik olarak, büyük bir bölümü de Güney ve Bekilli İlçelerinde bulunan
fabrikalarda şarap haline getirilerek yurt içinde ve yurt dışında
pazarlaması yapılmaktadır. İlimiz şarapları özellikle Avrupada ve iç
pazarda büyük bir beyeni toplayarak düzenlenen ulusal ve uluslar arası
yarışmalarda dereceye girerek ödüller almıştır. İlimiz ekonomisine önemli
katkı sağlayan ve yıllık üretim kapasitesi 4 milyon lt olan modern
usullerle üretim yapan şarap fabrikaları ürünlerini yurt dışında değişik
ülkelere ihraç ederek önemli döviz girdisi sağlamaktadır.
Meşrubat sanayii bu sektörde yeralan bir kuruluş gıda sanayiinde ilk
kurulan tesisler arasında bulunmaktadır. Süt ve süt ürünleri üreten bu
tesis 1958 yılında üretime başlamıştır. Günümüzde küçük ölçekli 10
civarında mandıra bulunmaktadır.
Gıda
sanayii sektöründe faaliyet gösteren 3 sanayi kuruluşu, baharat ve
kuruyemiş üretmektedir. Bu tesislerin ilki 1963 yılında kurulmuş,
diğerleri ise 1971 ve 1980 yıllarında üretime geçmişlerdir. Daha çok yakın
çevrede üretilen kuruyemişi işleyen ve ambalajlayan tesislerin yıllık
üretim miktarı 11.000 ton civarındadır. Baharat fabrikalarında hammadde
olarak kullanılan çeşitli bitkiler Akdeniz Bölgesinden temin edilmektedir.
Denizli'de gelişme gösteren sektörlerden biride kimya sanayiidir. Bu
sektörde, 11 sanayi kuruluşu bulunmaktadır. Daha çok küçük ölçekli
tesislerden meydana gelen kimya sanayiinde 3 plastik halat, 3 plastik
ambalaj malzemesi, 2 sera örtüsü ve naylon torba, 2 akü ve 1 firit, ayrıca
3boya fabrikası bulunmaktadır. Denizli'de kimya sanayiinin gelişimi
1970-1980 yılları arasında olmuş ve bu sektörde bulunan 11 sanayi
kuruluşunun 10'u sözkonusu yıllar arasında kurulmuştur. Günümüzde sera
örtüsü ve naylon üreten tesisin 1970 yılında faaliyete geçmesiyle oluşmaya
başlayan kimya sanayii, sonraki yıllarda başka üretim alanlarına da
sıçrayarak gelişme
göstermiştir. 1972, 1973 ve 1975 yıllarında Denizli'de
3 plastik halat ve 1973'te 1 plastik ambalaj fabrikası üretime
başlamıştır. 
tesislerin
gelişmesi ise yakın çevrede, özellikle de Antalya çevresindeki tarım
fa3aliyetlerinin seralarda yoğunlaşması sonucu oluşmuştur. Ayrıca 1970'li
yıllarda kurulan ve naylon torba üreten sanayi tesisleri de artan sera
örtüsü talebi üzerine üretimlerini çeşitlendirerek sera örtüsü de üretmeye
başlamışlardır. Denizli'de son olarak 1986 yılında bir başka plastik
ambalaj fabrikası üretime geçmiştir. Denizli'de Kimya sanayii alanında
faaliyet gösteren bu kuruluşlar dışında Acıpayam'da Selüloz, Acıgöl
kıyısında da Sodyum Sülfat tesisleri bulunmaktadır. Denizli'de 1977-1979
yılları arasında 2 akü fabrikasının üretime geçmesiyle, kimya sanayii
sektöründe üretim alanı çeşitlenmiştir. 
Denizli'de orman ürünleri ve mobilya sanayii yeterince gelişmemiştir. Bu
sanayi sektöründe faaliyette bulunan 3 sanayi kuruluşu bulunmaktadır. Bu
sanayi kuruluşlarının birisi 1971 yılında telefon direği ve kereste
üretmeye başlamış, son yıllarda inşaat ve turizm sektöründeki gelişmelerle
birlikte ortaklarının bir bölümü de yurt dışında çalışan işçilerden oluşan
diğer bir mobilya fabrikası da yılda yaklaşık olarak 16.000 adet otel ve
motel mobilyası üretmektedir. 
oluklu mukavvadan
meydana gelen kutu ve viol
üretmektedir. Denizli'de kağıt ürünleri sanayiinin yaygınlaşmasına karşın,
bu sektörde üretim yapan Dentaş Oluklu Mukavva Sanayii, kendi alanında
üretim yapan büyük sanayi kuruluşları arasında yer almaktadır. Türkiye'de
de en büyük 500 sanayi kuruluşu arasında 1991 yılında 48. sırada yer
almıştır. 1972 yılında kurulan ve 1978 yılında üretime başlayan bu sanayi
kuruluşunun Denizli'de kurulmasının en önemli nedeni, fabrikada hammadde
olarak kullanılan kraftın üretildiği Seka Silifke ve Dalaman tesislerine
yakın olmasıdır.