ANASAYFA
---------------------Tarihçe
---------------------
İklimi
---------------------
Nüfusu
---------------------
Coğrafi Konumu
---------------------

 

 


DENİZLİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER


Denizli'nin Tarihçesi

   Denizli şehri, ilk defa bugünkü şehrin 6 km. kuzeyinde, Eskihisar Köyü civarında kurulmuştur. Bu şehir M.O.( 261 - 245 ) yılları arasında, Suriye Kralı II. Antiyokustheos tarafından kurulmuş ve karısının adına izafeten LAODICIA denilmiştir. Türkler Denizli havalisini zaptettikten sonra, şehrin suyunun bol bulunduğu bugünkü Kaleiçi mevkiine naklettirmişlerdir.   
   Denizli adına, tarihi kaynaklarda başka başka isimler olarak rastlamaktayız. Selçuklu kayıtları ve Denizli mahkemesi serciye sicilleri (Ladik) ismini vermektedir. Ibni Batuta'nın seyahatnamesi (Tunguzlu) denilmektedir. Mesalikullebsar'da da (Tunguzlu) olarak kaydedilmiştir. 
     Timurlenk'in zafer namesini yazan, Ser afettin Zemdi (Tenguzlug) ve (Tonguzlug) gibi iki isimden bahsetmektedir. Tensiz kelimesi eski Türkçe'de Deniz demektir. Tunguzlu ise bugünkü imlasıyla Denizli demektir. Netice olarak Denizli adi, Tunguzlu ve Tunguzlu kelimelerinin zamanla ağızdan agıza, Denizli kelimesi haline gelmesinden bugünkü seklini almıştır. 
   
Kronoloji
 

M.O. 4000'ler

Kalkolitik donem

M.O. 3000 - 2000

ilk Tunç Cağı

M.O. 2000 - 1200/1100

Orta Tunç cağı ve Son Tunç cağları

M.O. 1800

Denizli'nin Arz ava Sayasal Birliği içinde yer olması

M.O. 1200

Deniz kavimleri göçü

M.O. 1100'ler

Deniz kavimleri göçüyle Hitit Devleti'nin yıkılması

M.O. 546

Ahamenis Kralı II.Kiros'un Lidya Krallığı'nı ortadan kaldırması

M.O. 360

Hellespontos, Misya, Lidya ve Karya satraplarının Pers merkezi yetkesine bas kaldırışı

M.O. 334

Büyük İskender'in Anadolu seferi ile Denizli yöresindeki Pers etkinliğine son verilmesi

M.O. 246

ll.Antiokus'un karisi Laodikeia'yı ziyareti sırasında Laodikeia kentinin kurulması

M.O. 188

Roma, Bergama, Selevkoslar arasında barış antlaşmasının yapılması

649

Muaviye'nin Kıbrıs seferi

1070

Türklerin Denizli'de ilk kez görülmeleri

1077

Denizli'nin Türklerce fethi

1097

Kentin Bizansın eline geçmesi

1102

l.Kılıç Arslan'ın Denizli'ye fethi

1119

Denizli'nin yeniden Bizans'ın eline geçmesi

1148

Haçlılar'ın Denizli'den geçmeleri

1190

Frederik Barbaros komutasındaki bir Haçlı Ordusu'nun Denizli'den geçmesi

1207

Denizli'nin yeniden Türkler'in eline geçmesi

1259

Türkmenlerin Denizli'nin yönetimini ele geçirmeleri

1288

Denizli'nin Germiyanogulları egemenliğine girmesi

1300 - 1368

Denizli'de İnançogulları egemenliği

1368

Denizli'ni yeniden Germiyanogulları egemenliğine girmesi

1391

Denizli'nin Osmanlılar'ın eline geçmesi

1403

Timur'un Denizli'yi Germiyanoğulları'na geri vermesi

1429

Denizli'nin kesin olarak Osmanlı egemenliğine girmesi

1874

Denizli'de ilk Rüştiye Mektebi'nin açılması

1876

Denizli'de ilk Belediyenin kurulması

1879

İzmir-Aydın demiryolunun Sarayköy'e dek uzatılmasına ilişkin bir antlaşmanın yapılması

1883

Yapılan yönetim değişikliği ile Denizli'nin Sarayköy, Buldan ve Tavas kazalarının bağlandığı bir sancak haline getirilmesi

1884

Çal Kazası'nın Denizli sancağına bağlanması

1888

Acıpayam Kazası'nın, Denizli sancağına bağlanması, Sarayköy demiryolu hattının Dinar'a dek uzatılmasının kararlaştırılması

1910

Denizli'nin "Bağımsız Mutasarrıflık" haline getirilmesi

22 Mart 1919

İzmir'de toplanan Reddi İlhak Kongresi'ne Denizli'den bir kurulun katılması

25 Nisan 1919

İstanbul Hükümeti'nin Şehzade Abdurrahim Efendi başkanlığındaki bir öğüt kurulunun Denizli'ye göndermesi

15 Mayıs 1919

İzmir'in Yunanlılar'ca işgali üzerine, Denizli'de bir protesto mitingi düzenlenmesi

16 Mayıs 1919

Yunan işgalinin protesto edilmesi amacıyla Tavas'ta da bir miting düzenlenmesi

17 Mayıs 1919

İşgale karsı Çal'da bir miting düzenlenmesi

29 Mayıs 1919

Denizli'de Redde-i ilhak Cemiyeti'nin kurulması

8 Haziran 1919

Sarayköy'de bir Kuka-yi Milliye Cephesi'nin oluşturulması

10 Haziran 1919

Denizli Heyet-i Milliye'nin kurulması ve Sarayköy cephesinin oluşturulması

3 Ağustos 1919

İstanbul Hükümeti'nin Denizli'de incelemelerde bulunmak üzere Jandarma Genel Komutanı Ali Kemal Paşa'yı göndermesi

7 Ağustos 1919

Denizli Mutassarrıfı Faik Bey'in Dahiliye Nezareti'ne bir telgraf çekerek, Kuka-yi Milliye'nin dağıtılması buyruğunu geri çevirmesi

18 Ağustos 1919

Denizli delegelerinin Sivas Kongresi'ne katılmak üzere kentten ayrılması

12 Ocak 1920

Emin Efendi ve Faik Bey'in İstanbul'da toplanan Meclis-i Mebusan'a Denizli milletvekili olarak katılması

21 Haziran 1920

Çopur Musa çetesinin Çivril'i basması

5 Temmuz 1920

Yunanlılar'ın Buldan'a ve Çal'ın bazı köylerine girmesi

8 Temmuz 1920

Demirci Mehmet EFE'nin adamlarından Soketli Ali EFE'nin Denizli'de öldürülmesi

9 Temmuz 1920

Denizli'ye giren Demirci Mehmet EFE'nin, Soketli Ali EFE'nin ölümünden sorumlu tuttuğu 60 kişiyi öldürtmesi

29 Temmuz 1920

Yarbay Nazmı Bey'in 57.Tümen Komutan ive Mutasarrıf vekili olarak Denizli'ye gelmesi

18 Ocak 1921

Çivril'in Yunan işgaline uğraması

1 Nisan 1921

Çivril'in ikinci bir kez işgale uğraması

30 Ağustos 1922

Çivril'in Büyük Taarruzla birlikte Yunan işgalinden kurtarılması

4 Eylül 1922

Buldan'ın işgalden kurtarılması

geri

 

 

İKLİMİ:

 Denizli ili Ege Bölgesinde olmasına rağmen, Ege Bölgesinin iklimi tamamen görülmez. Kıyı kesimlerinden iç bölgelere geçit yerinde olduğundan az da olsa iç bölgelerin iklimi hissedilir. Ege Bölgesi ikliminden sıcaklık olarak biraz düşük farklılıklar görülebilir. Denizli'de dağlar genel olarak denize doğru dik olduğundan, denizden gelen rüzgarlara açık bulunmaktadır. Kışlar ilik ve yağışlı geçmektedir.
 

geri

 

 

NÜFUSU:

İlin 2000 yılı nüfus sayımı sonucuna toplam nüfusu 850.029'dir. İl Merkezi nüfusu 275.480, İlçe ve Beldeler nüfusu toplamı 410.796, Köyler nüfusu 432.346'dür. Nüfus yoğunluğu % 73'dür. Merkez Hariç 18 ilçe, 100 Belediye, 372 köyü vardır. İçişleri Bakanlığınca sürdürülen MERNİS Projesi çalışmaları neticesinde İlimizde de tüm vatandaşların % 97'sine Vatandaşlık numarası verilerek nüfus işlemlerinde gerekli serilik sağlanmış ve işlemler sorunsuz olarak sürdürülmektedir.

İlçelerin nüfus ve yerleşim durumlarını gösteren tablo aşağıdadır:

ıya çıkarılmıştır.

İLÇE ADI

MERKEZ NÜFUSU

KÖYLER NÜFUSU

TOPLAM NÜFUSU

BELEDİYE

KÖY SAYISI

MAH. SAYISI

Merkez

275.480

125.239

400.719

22

27

111

Acıpayam

9.956

54.454

64.410

14

38

30

Akköy

2.716

3.721

6.437

2

5

8

Babadağ

4.832

3.380

8.212

1

9

3

Baklan

2.737

5.703

8.440

3

7

4

Bekilli

3.931

6.646

10.577

2

11

4

Beyağaç

2.789

4.543

7.332

1

7

3

Bozkurt

4.191

7.671

11.862

2

13

6

Buldan

13.986

13.008

26.994

2

28

20

Çal

4.926

28.006

32.932

9

23

15

Çameli

2.740

16.360

19.100

1

28

3

Çardak

5.649

5.587

11.236

3

5

11

Çivril

13.749

48.959

62.708

10

59

36

Güney

6.277

7.441

13.718

2

17

10

Honaz

7.442

17.091

24.533

5

12

15

Kale

7.189

14.201

21.390

3

23

8

Sarayköy

17.760

18.735

36.495

5

21

16

Serinhisar

15.864

6.401

22.265

2

3

9

Tavas

11.700

48.969

60.669

11

36

26

TOPLAM

413.914

436.115

850.029

100

372

338

 

geri

 

 

COĞRAFİ KONUMU:

Denizli, Anadolu Yarımadası'nın güneybatı, Ege Bölgesi'nin doğusunda yer almaktadır. Ege, İç Anadolu ve Akdeniz Bölgeleri arasında bir geçit durumundadır. Denizli İli'nin her uç bölge üzerinde de toprakları vardır. Denizli ili 28o38' - 30o05' doğu meridyenleri (doğu uç noktası; Çivril ilçesi Gümüşsu - Gökgöl Koyu Dinar sınırında Efekli Tepe, bati uç noktası; Buldan ilçesi Alandız Koyu, Manisa - Sarıgöl sınırında Tezek tepe) 38o29' - 38o52' kuzey paralelleri (Kuzey uç noktası; Çivril Çapak Koyu, Afyon sınırında Avgan Damları mezarlığı, güney uç noktası; Çameli - Muğla sınırında Karabayır Koyu) arasında yer alır. Denizli ili doğuda Burdur, Isparta, Afyon; batıda Aydın, Manisa; güneyde Muğla; kuzeyde Uşak illeri ile komşudur. Yüzölçümü 11.868km2, denizden yükseltisi ise 428m'dir.
 

DAĞLAR
 
 HONAZ DAĞI
Yükseltisi 2571m'dir.Denizli'nin 17km güneydoğusundadır.Yamaçları dik meyillidir. Kuzey yamaçları ormanlarla kaplı, güney yamaçları daha eğilimlidir. Denizli - Muğla ve Antalya karayolu, dağın güneybatı eteklerinden geçmektedir. Honaz Dağı koruma altına alınarak Milli Park yapılmıştır. Yaz ve kış aylarında dağın tepelerinde kar bulunur ve Denizli ilinin su deposunu oluşturur.

KARCI DAĞI
Denizli'nin güneyinde, Babadağ'ın devamı seklinde uzanır. En yüksek yeri Gökbel tepesi 2308m'dir.Karcı Dağı ile Honaz Dağı arasında Akdeniz ve Ege Bölgelerini birbirine bağlayan Kazıklıbeli Geçidi (1250m) bulunur. Ayrıca Karcı Dağı'nın Çamlık üzerinden eski Tavas Yolu olarak bilinen bir geçit bölgesi daha vardır. Dağ üzerinde sürekli kar bulunur.

BOZDAĞ
2421m. yüksekliğindedir.
Acıpayam - Gireniz vadisi ile Tavas - Barza Ovası arasındadır. Pek fazla geçit vermediğinden bu iki yerleşim sahasının bağlantısı zayıftır.

AKDAĞ
2449m. yüksekliğindedir. Denizli ilinin ikinci yüksek dağıdır. Denizli - Afyon siniri boyunca devam eder.

EŞELER DAĞI
2254m. yüksekliğindedir. Acıpayam Ovası'nın doğusunu kuşatarak Denizli - Burdur siniri boyunca uzanır.

BÜYÜK ÇÖKELEZ DAĞI
1840m. yüksekliğindedir. Sarayköy Ovası'nın doğusunda Çal ilcesine kadar uzanır. Pamukkale'nin kuzeyini kuşatır.

ELMA DAĞI
1805m. yüksekliğindedir. Gireniz Çayı'nın güneyini kuşatır. Denizli - Burdur sinirini çizer ve Söğüt Dağları'nı içine alır.

SAZAK DAĞI
1143m yüksekliğindedir. Çardak, Çal, Çivril ilçeleri ile Afyon ve denizli il sinirini birbirinden ayırır.

BEŞPARMAK DAĞI
1307m. yüksekliğindedir. Çardak, Çal, Çivril ilçeleri ile Afyon ve Denizli il sinirini birbirinden ayırır.

MAYMUN DAĞI
1733m. yüksekliğindedir. Çardak ilçesini kuzeyindedir.

BURGAZ (BULKAZ) DAĞI
1990m. yuksekliğindedir. Çivril'in kuzeyinde Uşak'a doğru uzanır.

BABADAĞ
2308m. yüksekliğindedir.
Denizli'nin güneyinde batıya doğru uzanır.
Menteşe Dağ sisteminin bir uzantısı olarak sıradağ seklinde AKDAĞ olarak da anılmaktadır.

SANDIRAS DAĞI
2294m. yüksekliğindedir. Beyağaç ile Muğla - Köyceğiz ilçesi arasında uzanır. Bozdağ ile birlikte Menteşe Sıradağları'nın devamı olarak Gölgeli Dağlar adı ile anılmaktadır.

KIZILHİSAR DAĞI
2241m. yükseklikte, Serinhisar ilçesi ile Tavas arasındadır.


OVALAR

ÇÜRÜKSÜ VE DENİZLİ OVASI
Çömleksaz Köyü'nden başlayan ova, Pamukkale'nin altından, Büyük Menderes (Sarayköy) Ovası'na karışır. Ovayı Çürüksü sular. Yüzölçümü 150km2, denizden yükseltisi 100 ile 600m arasında değişir. Sulu tarım yapılmaktadır. Pamuk, buğday, mısır yetiştirilir.

BÜYÜK MENDERES VE SARAYKÖY OVASI
Doğudan Honaz Dağı, Kuzey ve kuzey doğudan Çökelez Dağı, kuzeybatıdan Sazak Dağı, güney ve güney batıdan Babadağ ile çevrilidir. il merkezini doğu, kuzey ve batıdan yarim daire gibi kuşatarak Buldan ilcesine kadar devam eder. Ovayı Büyük Menderes Akarsuyu sulamaktadır. Yüzölçümü 200km2, denizden yükseltisi 70-500m arasında değişir. Sulu tarım yapılmaktadır. Pamuk, buğday, mısır yetiştirilir.

YÜKSEK OVALAR TAVAS OVASI
Kuzeyde Babadağ, güneyde Alamam Boğazı bağlantısı ile Barca Ovası ve Bozdan, doğuda Kızılhisar Dağları ve Sari ova bağlantısı, batıda Karacasu Ovası ile arasında uzanan yükseltiler ile çevrilidir. Ovanın kuzeydoğu ucunda Tavas, güney bati ucunda Kale ilçeleri yer alır. Yüzölçümü 300km2.dir. Deniz seviyesinden yüksekliği 950m. dir. Ovanın oluşumunda karstik olaylar önem taşır. Doğu kısmında 1000m.den yüksek başka karstik yüksek ova olan, üzerinde yazın kuruyan bir küçük golün de yer aldığı yüzölçümü az, yayla karakterci Kızılca Ovası yer alır. Tavas Ovası'nda birkaç küçük cay ve dere dışında akarsu yoktur. Kısmen yeraltı suyundan faydanılmaktadır. Genel anlamda kıraçtır. Buğday, tutun ve nohut yaygın olarak üretilen tarım ürünlerindendir.

KAKLIK OVASI
Honaz Dağı'nın kuzeyinden, doğuya doğru uzanır. Yüzölçümü 60km2, denizden yüksekliği 600m.dir. Sulu tarım yapılmaktadır. Pamuk ve buğday en çok yetiştirilen ürünlerdir.

HARABAT OVASI
Acıgöl'ün batısındadır. Kuzeyden maymun Dağı, güneyden Soğut dağları ile çevrilidir. En çok buğday yetiştirilir.

ACIPAYAM OVASI
Tavas Ovası'nın doğusunda, Serinhisar ilçesi ve Kızılhisar dağları bitiminde, kuzeyden güneye doğru an, yüzölçümü 443km2, denizden yüksekliği 850m olan karstik oluşumlu ve 1950'li yıllarda bile var olan bataklıklar kurutularak toprak kazanılan, dar bir alanı Dalaman Çayı ile sulanabilen, kıraç özelliği ile dikkati çeken, buğday, tuhtun ve nohut gibi kurakçıl ürünlerin çokça yetiştirildiği bir ovadır.

ÇİVRİL VE BAKLAN OVALARI
Kuzeyde Yorga, güneyinde Bozdan ve beşparmak Dağları, doğusunda Akdağ, batısında Çökelez Dağı ile çevrilidir. Çivril ve baklan Ovaları'nı Büyük Menderes Akarsuyu sular. Yüzölçümü 920km2.dir. Denizden yuksekligi850m.dir. Buğday, nohut yetiştirilir. bağcılık ve meyvecilik yapılır
 


PLATOLAR
 <